เกษตร

ครั้งหนึ่ง…ผู้คนที่นี่เคยตั้งคำถามว่า “ปลูกป่าแล้วจะได้อะไร?” “ป่าจะสร้างรายได้ ได้จริงหรือเปล่า?”เมื่อวันเวลาผ่านไป ชาวบ้านในสอย จังหวัดแม่ฮ่องสอน ทั้งชาวไทใหญ่และกลุ่มชาติพันธุ์ได้ค้นพบคำตอบด้วยตัวเอง เมื่อได้เข้าร่วม “โครงการสร้างป่า สร้างรายได้” ตามแนวพระราชดำริฯ วันนี้…พวกเขา มีถั่วลายเสือที่หอม มัน อร่อย และขายได้ มีชาปลีกล้วย ดื่มแล้วผ่อนคลาย แถมยังเพิ่มมูลค่า มีไม้สักที่ปลูกบนคันนาที่ไม่เพียงไม่ทำให้ข้าวตาย

“หลายปีที่ผ่านมา เกษตรกรจะทำนาหรือพืชเศรษฐกิจต่าง ๆ น้ำไม่เพียงพอใช้ เพราะไม่มีฝาย ลำห้วยก็ตื้นเขิน พอได้ยื่นฎีกาเข้าไป หลายหน่วยงานก็ร่วมกันเข้ามาทำงาน ใกล้ประสบความสำเร็จแล้วครับ และช่วงทำนาก็ได้ใช้น้ำ ตอนนี้เห็นผลเลยครับ พี่น้องประชาชนบ้านเราก็มีความดีใจ ยินดีที่ในหลวงของเรามาช่วย นี่คือที่มาของคำว่า พระเจ้าแผ่นดินไม่ทอดทิ้งประชาชนครับ ผมดีใจมากครับ” นายสันติธรรม กองพรหมฤทธิ์ กล่าว ความซาบซึ้งในพระมหากรุณาธิคุณของราษฎรบ้านเหล่า

แม้ฤดูฝนปีนี้จะมีปริมาณน้ำฝนมากกว่าค่าเฉลี่ยถึงร้อยละ 5 – 10 (ข้อมูลกรมอุตุนิยมวิทยา 13 พ.ค. 2568) แต่ใช่ว่าทุกพื้นที่จะได้ประโยชน์จากฝนที่ตกมากขึ้นโดยเฉพาะชุมชนบนพื้นที่สูง ที่บริบทพื้นที่ทำกินส่วนใหญ่อยู่สูงกว่าแหล่งน้ำธรรมชาติ ซึ่งยังคงต้องพึ่งพาน้ำฝนเป็นแหล่งน้ำหลัก ทั้งเพื่อการอุปโภค บริโภค และการเกษตร ชุมชนเหล่านี้มักเผชิญกับปัญหาฝนทิ้งช่วงและภัยแล้งซ้ำซาก ซึ่งทวีความรุนแรงมากขึ้นจากความแปรปรวนของสภาพภูมิอากาศหรือสภาวะโลกเดือด สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) หรือ สวพส.

ใครจะคิดว่า…เมล็ดเล็ก ๆ หนึ่งเมล็ดจะเปลี่ยนชีวิตทั้งชีวิตได้ขนาดนี้…เมล็ดพันธุ์พระราชทานจากศูนย์ศึกษาการพัฒนาไม่ได้งอกแค่ในแปลงผัก…แต่งอกในใจผู้คน และเติบโตเป็นชีวิตใหม่ที่เต็มไปด้วยความหวังและความสุข…บางคนเริ่มจากสุขภาพที่แย่ บางคนเริ่มจากไม่มีอาหารกินช่วงโควิด บางคนเริ่มจากวัยเกษียณที่อยากใช้ชีวิตให้มีความหมาย ไม่ว่าเป้าหมายของคุณคืออะไร — สุขภาพดี รายได้มั่นคง หรือความสงบใจ เชื่อไหมว่า…เมล็ดพันธุ์เล็ก ๆ เมล็ดเดียว อาจเป็นจุดเริ่มต้นของความสุขในชีวิตได้จริง ๆ มาร่วมหาคำตอบไปกับ “ความสุขของแผ่นดิน” หากกำลังมองหาความสุขที่เรียบง่ายแต่ลึกซึ้งวิดีโอนี้…อาจปลุก “เมล็ดพันธุ์ในใจคุณ”

มูลนิธิโครงการหลวง ร่วมกับสถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) กรมวิชาการเกษตร และสำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) จัดงาน “กาแฟพ่อหลวงสู่ความยั่งยืน Royal Coffee BCG to SDGs” ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 11 – 15 มิถุนายน 2568 ณ

มูลนิธิโครงการหลวง ร่วมกับ สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) และ กรมความร่วมมือระหว่างประเทศ กระทรวงการต่างประเทศ (TICA) จัดการอบรมเชิงปฏิบัติการระดับนานาชาติ เรื่อง “การพัฒนาอุตสาหกรรมการปลูกและผลิตกาแฟบนพื้นที่สูง” The Sustainable Highland Arabica Coffee Industry Development เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการพัฒนากาแฟอะราบิกาบนพื้นที่สูงสู่ระดับสากล และส่งเสริมการพัฒนาอย่างยั่งยืนตามเป้าหมายขององค์การสหประชาชาติ

“เกิดมาก็เห็นทะเลเลย…”คำพูดธรรมดาแต่เต็มไปด้วยความหมายจากชาวประมงที่ผูกพันกับท้องทะเลมาตลอดชีวิต ณ บางไทรย้อย — ชุมชนเล็ก ๆ ริมชายฝั่ง จ.เพชรบุรี ทะเลไม่ใช่แค่แหล่งทำกิน แต่คือหัวใจของบ้านอดีตที่นี่เคยเผชิญความยากลำบาก เมื่อทรัพยากรในทะเลลดน้อยลง ชาวบ้านต้องดิ้นรนเพื่อเลี้ยงครอบครัว แต่วันนี้… ทุกอย่างเปลี่ยนไปทะเลกลับมามีชีวิต ชีวิตของชาวบ้านก็กลับมามั่นคงอีกครั้ง พร้อมรอยยิ้มและความหวัง บางไทรย้อยกลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศที่เต็มไปด้วยเสน่ห์ — ทั้งปลาทูนึ่งหางเหลือง ปูม้าสดเนื้อหวาน

โครงการแก้ไขปัญหาความยากจนเฉพาะพื้นที่บ้านหนองเขียวและกลุ่มบ้านบริวาร ตำบลห้วยโป่ง อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน จังหวัดแม่ฮ่องสอน กำลังก้าวหน้าอย่างโดดเด่นในการพัฒนาเกษตรกรรมอย่างยั่งยืน ภายใต้แนวทางของโครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวง ดำเนินการโดยสถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (สวพส.)โครงการนี้มุ่งเน้นการปรับเปลี่ยนจากการทำเกษตรแบบดั้งเดิม สู่ระบบเกษตรอินทรีย์และพืชเศรษฐกิจที่ให้ผลตอบแทนสูง ช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของเกษตรกร สร้างรายได้ที่มั่นคง พร้อมทั้งส่งเสริมการผลิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม นับเป็นก้าวสำคัญของการพัฒนาเกษตรกรรมบนพื้นที่สูงที่สมดุลระหว่างเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมโครงการแก้ไขปัญหาความยากจนเฉพาะพื้นที่บ้านหนองเขียวและกลุ่มบ้านบริวาร จังหวัดแม่ฮ่องสอน ได้รับการดำเนินงานโดย สวพส. ซึ่งเริ่มต้นจากการสำรวจและวิเคราะห์ปัญหาของชุมชน พบว่าประสบปัญหาขาดแคลนน้ำสำหรับอุปโภค

การเผาไร่ข้าวโพดของเกษตรกรในพื้นที่สูงทางภาคเหนือ กลายเป็นประเด็นที่นำไปสู่วาทกรรมเชิงลบต่อชาวเขาและข้าวโพด ถูกมองว่าเป็นสาเหตุสำคัญของปัญหาฝุ่นควันซึ่งยืดเยื้อมานานหลายปี ปัญหานี้เชื่อมโยงกับการขยายตัวของอุตสาหกรรมปศุสัตว์ ส่งผลให้เกษตรกรในพื้นที่เลือกปลูกข้าวโพด เนื่องจากสะดวกต่อการขนส่งและมีตลาดรองรับ อย่างไรก็ตาม เมื่อเก็บเกี่ยวผลผลิตแล้ว พื้นที่สูงไม่สามารถใช้รถไถซังข้าวโพดได้ ทำให้การเผากลายเป็นวิธีที่ได้รับความนิยม เพราะทำได้ง่ายและประหยัดกว่าการฝังกลบ นายวิรัตน์ ปราบทุกข์ ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง เปิดเผยถึงการดำเนินงานเพื่อแก้ไขปัญหาหมอกควันในภาคเหนือว่า ปัญหานี้มีหลายมิติ ชาวบ้านอยู่ในพื้นที่สูงมานานและมีจำนวนเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ จากเดิมประมาณ 200,000 คน

วันที่ 25 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2568, เวลา 17.00 น. กรุงเทพมหานคร : ศ.ดร.นฤมล ภิญโญสินวัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ มอบหมาย นางสาวอนงค์นาถ จ่าแก้ว เลขานุการ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ให้เกียรติเป็นประธานงานแถลงข่าวงานมหกรรมพืชสวนโลกจังหวัดอุดรธานี พ.ศ.2569